Ile kofeiny ma espresso? Czy Robusta rzeczywiście pobudza mocniej niż Arabika? Czy duże Americano ma więcej kofeiny niż małe espresso? I czy ciemno palona kawa ma jej więcej?
To pytania, na które odpowiedź nie zawsze jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać.
Kofeina nie ma jednej, stałej wartości przypisanej do „filiżanki kawy”. Jej ilość zależy między innymi od gatunku ziaren, proporcji Arabiki i Robusty, ilości użytej kawy, stopnia zmielenia, sposobu parzenia oraz wielkości gotowej porcji.
Dlatego dwie kawy wyglądające podobnie mogą dostarczyć zupełnie różnej ilości kofeiny.
Ile kofeiny znajduje się w filiżance kawy?
Nie ma jednej liczby, którą można przypisać każdej kawie.
Dla orientacji Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podaje około 80 mg kofeiny dla porcji espresso 60 ml oraz około 90 mg dla filiżanki kawy filtrowanej 200 ml. Są to jednak wartości orientacyjne, a rzeczywista zawartość kofeiny może się znacznie różnić.
Co ciekawe, bardzo dobrze pokazuje to badanie kaw dostępnych na polskim rynku.
NIZP PZH-PIB przebadał 299 próbek kaw kupowanych między innymi w kawiarniach, cukierniach, na stacjach benzynowych oraz kaw przygotowywanych w domu. Średnia zawartość kofeiny w jednej porcji kawy kupowanej na mieście wyniosła 106 mg, natomiast w kawie przygotowywanej prostą metodą domową 35 mg.
W badaniu średnie wartości wyglądały następująco:
| Rodzaj kawy | Średnia ilość kofeiny w porcji |
|---|---|
| Americano | ok. 143 mg |
| Cappuccino | ok. 103 mg |
| Latte | ok. 97 mg |
| Espresso | ok. 75 mg |
| Kawa rozpuszczalna | ok. 64 mg |
| Kawa mielona przygotowana w domu | ok. 23 mg |
To właśnie dlatego stwierdzenie „espresso ma najwięcej kofeiny” jest dużym uproszczeniem. Espresso ma wysokie stężenie kofeiny w małej objętości, ale cała porcja dużego Americano może dostarczyć jej więcej.
Espresso ma dużo kofeiny, ale niekoniecznie najwięcej
To jeden z najczęściej powtarzanych mitów dotyczących kawy.
Espresso jest małe, intensywne i skoncentrowane. Właśnie dlatego często wydaje się „mocniejsze” od dużego kubka kawy.
Ale intensywność smaku nie jest tym samym co ilość kofeiny.
Na przykład 30 ml espresso może zawierać mniej kofeiny niż duża kawa przelewowa czy Americano.
Jeszcze większa różnica pojawia się przy podwójnym espresso. Jeżeli przygotujemy je z podwójnej porcji kawy, ilość kofeiny również odpowiednio wzrośnie.
Dlatego przy porównywaniu kaw warto zawsze pytać:
Ile kawy zostało użyte do przygotowania napoju i jak duża jest porcja?
Sama objętość gotowej kawy nie wystarcza.
Arabika czy Robusta – która ma więcej kofeiny?
Tutaj różnica jest znacznie bardziej konkretna.
Robusta zawiera naturalnie więcej kofeiny niż Arabika.
Wartości spotykane w literaturze dla ziaren pokazują średnio około 1,2% kofeiny dla Arabiki i około 2,2% dla Robusty, choć rzeczywiste wartości mogą się różnić zależnie od materiału i pochodzenia.
Oznacza to, że przy podobnej masie ziaren Robusta może dostarczyć wyraźnie więcej kofeiny niż Arabika.
Co to oznacza w praktyce?
Jeżeli zależy Ci przede wszystkim na:
delikatniejszym, bardziej aromatycznym profilu – często dobrym kierunkiem będzie 100% Arabika.
większej dawce kofeiny, mocniejszym charakterze i wyraźnym espresso – warto zwrócić uwagę na kawy zawierające Robustę.
To nie oznacza jednak, że Robusta jest „lepsza” albo Arabika „gorsza”.
To po prostu dwa różne surowce, dające inny efekt w filiżance.
Właśnie dlatego dobre mieszanki espresso często łączą Arabikę z Robustą. Można wtedy połączyć aromat i słodycz Arabiki z większą intensywnością, body i wyższą zawartością kofeiny Robusty.
Czy 100% Arabika ma mało kofeiny?
Nie.
To kolejny często spotykany skrót myślowy.
100% Arabika oznacza gatunek ziaren, a nie „kawę bez dużej ilości kofeiny”.
Arabika ma przeciętnie mniej kofeiny niż Robusta, ale filiżanka dobrze przygotowanej kawy 100% Arabika nadal może dostarczyć znaczącą ilość kofeiny.
Jeżeli wybierasz kawę przede wszystkim ze względu na smak, aromat i charakter ziaren, warto zainteresować się kawami 100% Arabika.
Jeżeli natomiast najważniejsza jest dla Ciebie wyższa zawartość kofeiny, warto sprawdzić skład mieszanki i udział Robusty.
W Diabelskiej Kawie znajdziesz zarówno kawy 100% Arabika, jak i propozycje dla osób szukających bardziej intensywnego charakteru.
Czy ciemno palona kawa ma więcej kofeiny?
To temat, wokół którego narosło sporo mitów.
Ciemne palenie nie oznacza automatycznie, że kawa będzie miała znacznie więcej kofeiny.
Podczas palenia zmienia się przede wszystkim charakter ziaren: aromat, smak, kwasowość, goryczka i struktura.
Różnice w zawartości kofeiny związane z samym stopniem palenia są znacznie mniejsze, niż sugeruje popularne przekonanie.
Dlatego jeśli szukasz mocniejszego „uderzenia”, nie kieruj się wyłącznie kolorem ziaren.
Znacznie ważniejsze będą:
- gatunek kawy,
- udział Robusty,
- ilość użytych ziaren,
- sposób przygotowania,
- wielkość porcji.
Od czego jeszcze zależy ilość kofeiny?
Nawet kawa z tej samej paczki nie musi za każdym razem dostarczyć identycznej ilości kofeiny.
1. Gatunek kawy
Arabika i Robusta różnią się naturalną zawartością kofeiny.
2. Ilość kawy
To bardzo ważny czynnik.
Jeżeli do przygotowania jednej kawy użyjesz 8 g ziaren, a do drugiej 16 g, nie można oczekiwać takiej samej ilości kofeiny.
3. Sposób parzenia
Espresso, kawa przelewowa, kawa z ekspresu automatycznego, French press czy kawa rozpuszczalna mają inne parametry przygotowania.
Temperatura wody, czas kontaktu z wodą, stopień zmielenia i ilość kawy wpływają na to, ile kofeiny trafi do gotowego napoju.
4. Wielkość porcji
Małe espresso i duże Americano mogą być przygotowane z podobnej ilości kawy, ale duży napój może zawierać więcej kofeiny, jeśli do jego przygotowania wykorzystano większą porcję ziaren.
5. Konkretne ziarna
Nawet kawa należąca do tego samego gatunku nie zawsze będzie miała identyczny skład.
Dlatego podawanie jednej dokładnej liczby, np. „ta kawa ma dokładnie 80 mg kofeiny”, bez laboratoryjnego badania konkretnej partii, jest zwykle zbyt dużym uproszczeniem.
Ile kofeiny ma kawa z ekspresu automatycznego?
Tutaj odpowiedź brzmi: to zależy od ustawień ekspresu.
Ekspres automatyczny może przygotować kawę z różną ilością zmielonych ziaren.
Jeżeli wybierzesz mocniejszą kawę i ekspres wykorzysta większą porcję ziaren, zawartość kofeiny będzie wyższa.
Dlatego oznaczenie:
„mocna kawa” ≠ zawsze „więcej kofeiny”
Moc kawy odczuwana przez człowieka zależy również od smaku, goryczki, koncentracji naparu i innych cech sensorycznych.
Jeżeli korzystasz z ekspresu automatycznego, warto więc zwrócić uwagę przede wszystkim na:
- rodzaj ziaren,
- proporcję Arabiki do Robusty,
- ilość kawy ustawioną w ekspresie,
- wielkość napoju,
- własną tolerancję na kofeinę.
Jeśli szukasz informacji o wyborze ziaren właśnie do ekspresu automatycznego, warto przeczytać również artykuł „Jaka kawa do ekspresu automatycznego?” na blogu Diabelskiej Kawy.
Czy kawa z mlekiem ma mniej kofeiny?
Nie.
To mleko może sprawić, że kawa smakuje łagodniej, ale nie usuwa kofeiny.
Jeżeli przygotujesz cappuccino z jednego espresso i dodasz mleko, ilość kofeiny będzie zależała przede wszystkim od tego espresso.
Podobnie wygląda sytuacja z latte.
Duża szklanka latte może smakować znacznie łagodniej niż espresso, ale jeżeli została przygotowana na tej samej bazie kawowej, zawiera podobną ilość kofeiny.
W polskim badaniu średnia zawartość kofeiny wyniosła około 103 mg dla cappuccino i 97 mg dla latte.
Łagodniejszy smak nie oznacza więc automatycznie mniejszej ilości kofeiny.
Ile kofeiny można wypić dziennie?
Według EFSA u zdrowych osób dorosłych do 400 mg kofeiny dziennie, rozłożone w ciągu dnia, nie powinno budzić obaw dotyczących bezpieczeństwa. EFSA wskazuje również, że pojedyncza dawka do około 200 mg nie budzi obaw u zdrowych dorosłych.
To jednak nie oznacza, że każda osoba powinna wypijać 400 mg kofeiny dziennie.
Reakcja na kofeinę jest indywidualna.
Jedna osoba wypije kawę wieczorem i nie zauważy większej różnicy, podczas gdy inna po kawie wypitej kilka godzin przed snem będzie miała problem z zaśnięciem.
EFSA zwraca uwagę, że już 100 mg kofeiny przyjęte blisko pory snu może wpływać na sen u części osób.
Co ważne, liczy się nie tylko kawa.
Do dziennego bilansu kofeiny należy doliczyć również między innymi herbatę, napoje energetyczne, colę, czekoladę oraz inne produkty zawierające kofeinę.
Ile kaw to 400 mg kofeiny?
I tutaj nie ma jednej odpowiedzi.
Jeżeli jedna kawa dostarcza około 50 mg kofeiny, cztery filiżanki dadzą około 200 mg.
Jeżeli jedna duża kawa dostarcza 140 mg, trzy takie porcje przekroczą 400 mg.
Dlatego liczenie:
„piję cztery kawy dziennie, więc na pewno jestem poniżej 400 mg”
nie jest wiarygodne.
Znacznie lepiej patrzeć na rodzaj kawy, wielkość porcji i sposób jej przygotowania.
Polskie badania bardzo dobrze pokazują, jak duże mogą być różnice między poszczególnymi napojami.
A co z kawą bezkofeinową?
Kawa bezkofeinowa nie musi oznaczać kawy zawierającej absolutnie zero kofeiny.
Proces dekofeinizacji usuwa zdecydowaną większość kofeiny, ale niewielkie ilości mogą pozostać w ziarnach i gotowym napoju.
Dlatego określenie „bezkofeinowa” należy rozumieć jako kawa o bardzo niskiej zawartości kofeiny, a niekoniecznie całkowicie pozbawiona tego związku.
Czy większa ilość kofeiny oznacza lepszą kawę?
Absolutnie nie.
To jedna z najważniejszych rzeczy, które warto zapamiętać.
Kofeina nie jest miarą jakości kawy.
Dobra kawa może mieć umiarkowaną zawartość kofeiny i zachwycać aromatem, słodyczą oraz złożonością.
Inna kawa może zawierać więcej Robusty i kofeiny, a jednocześnie dawać zupełnie inny profil smakowy.
Dlatego wybierając kawę, warto najpierw odpowiedzieć sobie na pytanie:
Czego właściwie oczekuję od filiżanki?
Jeżeli zależy Ci na aromacie i bardziej złożonym profilu – warto zainteresować się kawami 100% Arabika.
Jeżeli lubisz mocne espresso, wyraźną goryczkę, dużą intensywność i zależy Ci również na wyższej zawartości kofeiny – warto sprawdzić mieszanki z Robustą.
Jeżeli nie wiesz jeszcze, który profil najbardziej Ci odpowiada, dobrym rozwiązaniem jest zestaw różnych kaw, dzięki któremu możesz porównać kilka charakterów zamiast kupować od razu duże opakowanie jednej kawy.
Którą kawę wybrać, jeśli zależy Ci na kofeinie?
W przypadku kaw Diabelskiej Kawy nie warto patrzeć wyłącznie na nazwę czy stopień palenia.
Przy wyborze zwróć uwagę przede wszystkim na skład mieszanki.
Jeśli chcesz postawić na 100% Arabikę
Sprawdź kategorię Kawy 100% Arabika.
To propozycja dla osób, które chcą poznać różne profile smakowe Arabiki i nie wybierają kawy wyłącznie pod kątem maksymalnej dawki kofeiny.
Jeśli szukasz mocniejszego charakteru
Zwróć uwagę na kawy zawierające Robustę oraz mieszanki przeznaczone do espresso.
W ofercie Diabelskiej Kawy znajdziesz między innymi kawy takie jak Diabeł w Garniturze, Skrzydła z Wall Street, Inferno Trader, Office Espresso czy Kusicielka Kofeiny.
Każda z nich może dawać inne doświadczenie w filiżance, dlatego warto patrzeć nie tylko na nazwę, ale również na skład i przeznaczenie kawy.
Najważniejsze: nie oceniaj kofeiny po smaku
Kawa może smakować bardzo mocno i mieć umiarkowaną ilość kofeiny.
Może też smakować łagodnie, szczególnie po dodaniu mleka, a nadal dostarczać jej całkiem sporo.
Dlatego:
gorzka ≠ bardziej kofeinowa
ciemna ≠ bardziej kofeinowa
duża filiżanka ≠ zawsze więcej kofeiny
espresso ≠ zawsze najwięcej kofeiny
100% Arabika ≠ kawa bez kofeiny
Najwięcej informacji daje dopiero spojrzenie na ziarna, ich proporcje, ilość użytej kawy oraz sposób przygotowania napoju.
Ile kofeiny ma kawa? Najważniejsze informacje w skrócie
Jeżeli nie chcesz zapamiętywać całego artykułu, zapamiętaj te kilka rzeczy:
☕ Espresso – zwykle około kilkudziesięciu do ponad 100 mg kofeiny, zależnie przede wszystkim od porcji i przygotowania.
☕ Americano – może dostarczać więcej kofeiny niż espresso, szczególnie przy dużej porcji kawy.
☕ Cappuccino i latte – mleko nie usuwa kofeiny; jej ilość zależy przede wszystkim od kawowej bazy napoju.
🌱 Arabika – przeciętnie zawiera mniej kofeiny niż Robusta.
🌱 Robusta – może zawierać około dwa razy więcej kofeiny niż Arabika.
🔥 Stopień palenia – nie jest dobrym sposobem na ocenę ilości kofeiny.
⚖️ Ilość użytych ziaren – jeden z najważniejszych czynników.
💧 Sposób parzenia – ma znaczenie dla ilości kofeiny, która ostatecznie trafia do filiżanki.
📏 Wielkość porcji – bardzo ważna przy porównywaniu kaw.
Kawa to nie tylko kofeina
Kofeina jest ważnym elementem kawy, ale z punktu widzenia smaku zdecydowanie nie jest jedynym.
To właśnie dlatego w Diabelskiej Kawie nie chodzi wyłącznie o pytanie:
„Która kawa ma najwięcej kofeiny?”
Znacznie ciekawsze pytanie brzmi:
„Która kawa najlepiej pasuje do tego, jak lubię pić kawę?”
Jedni szukają aromatycznej Arabiki.
Inni mocnego espresso z Robustą.
Jeszcze inni chcą kawy, która dobrze łączy się z mlekiem.
I właśnie dlatego dobra kawa nie powinna być wybierana wyłącznie na podstawie liczby miligramów kofeiny.
Najlepsza kawa to ta, którą naprawdę lubisz pić.
Diabelska Kawa – wybierz swój charakter.